Pomoc

Nowe funkcje

Najważniejsze zmiany z czerwca 2026 dotyczą pracy na aktywnym datasecie, biblioteki mediów oraz słownika gatunków. Poniższe punkty są szybką instrukcją, gdzie klikać i czego oczekiwać.

• Domyślny dataset: w ekranie Moje datasety wybierz dataset i użyj opcji ustawienia go jako domyślnego. Po ponownym logowaniu system powinien otworzyć właśnie ten dataset.
• Aktywny dataset: wybór datasetu decyduje, które rekordy, stanowiska i media widzisz w bieżącej pracy.
• Biblioteka mediów: media są widoczne zgodnie z uprawnieniami do datasetu. Pliki bez przypisanego datasetu pozostają przy właścicielu lub administratorze.
• Słownik gatunków: najpierw sprawdź filtrem, czy nazwa już istnieje. Nowe rodziny, rodzaje i gatunki dodawaj w oddzielnych formularzach na ekranie Słowniki -> Gatunki.

Szybki tryb terenowy (mobilny) #

Zaprojektowane pod jedną rękę w terenie. Cel: zobaczyłeś owada → tapnięcie → zdjęcie → Zapisz. Bez pisania, bez wybierania, bez mapy.

Jak działa

1. Na telefonie w widoku Moje obserwacje masz czerwony przycisk „+" po prawej stronie ekranu.
2. Tapnij go. Aparat systemowy telefonu otwiera się od razu, bez pośrednich ekranów.
3. Zrób zdjęcie i zatwierdź.
4. Widok pokazuje miniaturę zdjęcia i tuż pod nią duży przycisk Zapisz rekord. Kciuk już jest w tym miejscu.
5. Tapnij Zapisz rekord. Gotowe. Wracasz do widoku z komunikatem „Zapisano rekord #NNN" i przyciskiem Zrób zdjęcie.

Co system zrobił za Ciebie

• GPS - odczytany z EXIF zdjęcia. Jeśli zdjęcie nie ma GPS, pojawia się przycisk Użyj GPS telefonu - jedno tapnięcie i lokalizacja jest wpisana.
• Data obserwacji - z daty wykonania zdjęcia. Jeśli EXIF nie ma daty, przyjmuje datę dzisiejszą.
• Aktywny dataset - z Twojego wyboru na liście obserwacji.
• Obserwator - Ty, z zalogowanej sesji.
• Stanowisko - automatycznie dopasowane, jeśli punkt GPS mieści się w promieniu któregoś z Twoich stanowisk aktywnego datasetu. Jeśli nie mieści - rekord zapisuje się bez stanowiska, do uzupełnienia później.
• Gatunek - zapisany jako placeholder Niezidentyfikowany. Nazwę wpisujesz później w spokojnym miejscu, przez normalną edycję rekordu.

Bez czego to działa

• Bez wpisywania jakiegokolwiek tekstu w terenie.
• Bez otwierania mapy.
• Bez wybierania stanowiska z listy.
• Bez wypełniania pól GPS ręcznie.
• Bez logowania się do galerii / wyszukiwania zdjęcia w plikach.

Kiedy tego użyć

Kiedy jesteś w terenie i widzisz coś, co chcesz zapisać jako obserwację, a nie masz warunków, spokoju, ani czasu żeby otwierać pełny formularz. Zrób zdjęcie z GPS i zajmiesz się resztą wieczorem albo po powrocie z ekspedycji: gatunek, notatki, roślina, hodowla, publikacja iNaturalist - to wszystko robi się już w normalnym formularzu na spokojnie.

Anulowanie i zmiana zdjęcia

Jeśli chcesz zmienić zdjęcie przed zapisem, kliknij Anuluj i zacznij od nowa - to usuwa zdjęcie z bufora i wraca do stanu wyjściowego. Możesz też przejść do Pełnego formularza, jeśli od razu chcesz uzupełnić więcej danych.

Gdzie potem znaleźć zapisane rekordy

Każdy rekord zapisany szybkim trybem trafia normalnie do Moich obserwacji aktywnego datasetu i ma pełne dane techniczne (GPS, data, media). Można je zwyczajnie edytować: wpisać gatunek, dopisać roślinę, zmienić stanowisko, dodać kolejne zdjęcia z biblioteki, opublikować do iNaturalist.

Uwaga o przycisku „+": jest widoczny tylko na telefonie / małym ekranie. Na desktopie nie pojawia się - tam używasz pełnego formularza Dodaj obserwację.

Google Drive #

Polaczenie z Dyskiem Google jest opcjonalne. ENTOMONE nie pyta o dostep podczas zwyklej pracy — okno Google pojawi sie dopiero po kliknieciu przycisku Polacz Google Drive.

1. Otworz Panel uzytkownika i wybierz zakladke Google Drive.
2. Kliknij Polacz Google Drive.
3. Wybierz swoje konto Google i zaakceptuj zgode.
4. Po powrocie do ENTOMONE zobaczysz status Polaczono. Polaczenie mozna w kazdej chwili odlaczyc z tego samego miejsca.

Dostep jest ograniczony do plikow obslugiwanych przez ENTOMONE. Twoje haslo Google nie trafia do aplikacji.

Pliki graficzne

Najbezpieczniejszy format zdjęć z telefonu to JPG/JPEG. ENTOMONE przyjmuje też PNG, GIF i WEBP, ale obecna kompresja MVP dotyczy tylko JPG/JPEG.

Co dzieje się podczas importu JPG/JPEG?

1. System przyjmuje oryginalny plik z telefonu lub komputera.
2. Odczytuje metadane EXIF, w tym datę wykonania zdjęcia, jeśli są dostępne.
3. Tworzy wersję użytkową JPG/JPEG z jakością 78.
4. Jeśli zdjęcie ma ponad 1800 px po dłuższym boku, zmniejsza je do max 1800 px.
5. Tworzy miniaturkę do galerii.
6. Zapisuje ścieżki, wymiary i rozmiar zapisanej wersji w bazie mediów.

Kompresja JPG/JPEG oznacza limit wymiaru i jakość 78, a nie gwarancję konkretnego rozmiaru pliku wynikowego. Wynikowy rozmiar zależy od treści zdjęcia. Oryginalny plik w pełnej rozdzielczości nie jest obecnie przechowywany jako osobne archiwum w runtime.

Mobilny upload zdjęć #

Na telefonie są trzy sposoby dodania zdjęcia do rekordu. Dwa pierwsze są zalecane i działają prawidłowo z GPS. Trzeci - wybór z lokalnej galerii/DCIM - jest niezalecany, bo polityka prywatności Androida często pozbawia zdjęcie GPS przed przekazaniem do przeglądarki.

ZALECANA metoda A: Aparat w terenie (nowe zdjęcie na miejscu)

W terenie robisz zdjęcie bezpośrednio z formularza ENTOMONE. Zdjęcie zostaje dodane razem z GPS w jednym płynnym ruchu.

1. Na formularzu ENTOMONE kliknij Dodaj zdjęcie.
2. W systemowym oknie wyboru pojawiają się 3 ikony: Aparat, Aparat / Kamera oraz Pliki. Kliknij pierwszą ikonę Aparat.
3. Telefon od razu włącza aparat systemowy. Zrób zdjęcie i zatwierdź OK.
4. Zdjęcie trafia do formularza. Pole Współrzędne z Google wypełnia się GPS z EXIF zdjęcia, a mapa przesuwa się na ten punkt.
5. Uzupełnij gatunek, stanowisko i inne pola. Zapisz rekord.

Dlaczego ta metoda działa prawidłowo: aparat systemowy telefonu zapisuje pełny EXIF razem z GPS wykonanym w chwili zdjęcia. Picker Androida oddaje ENTOMONE oryginalny plik z aparatu, więc formularz odczytuje EXIF bez pośrednictwa systemu MediaStore.

ZALECANA metoda B: Dysk Google (dla zdjęć zrobionych wcześniej)

Zdjęcie zrobiłeś wcześniej aparatem telefonu, a Twoje zdjęcia są synchronizowane z Dyskiem Google albo zapisane tam ręcznie. To najprostszy sposób dodania wcześniejszego zdjęcia do rekordu bez tracenia GPS.

1. Na formularzu ENTOMONE kliknij Dodaj zdjęcie.
2. W systemowym oknie wyboru wybierz Pliki.
3. W lewym górnym rogu kliknij hamburger.
4. Z listy źródeł wybierz Dysk Google.
5. Znajdź zdjęcie w swoich folderach na Dysku i wybierz je.
6. Po powrocie do formularza pole Współrzędne z Google wypełnia się GPS z EXIF zdjęcia, a mapa przesuwa się na ten punkt.

Dlaczego ta metoda działa: Dysk Google w pickerze Androida jest osobnym providerem plików. Nie idzie przez system MediaStore, który redaguje GPS. Plik jest pobierany z chmury w postaci oryginalnej, razem z pełnym EXIF.

NIEZALECANA metoda: wybór pliku z lokalnej galerii / DCIM

Wybór zdjęcia z lokalnej pamięci telefonu przez zakładki Ostatnie / Obrazy / Galeria jest niezalecany, bo w większości przypadków kończy się utratą GPS. Ta ścieżka istnieje tylko jako awaryjna.

Android może przekazać przeglądarce zredagowaną kopię pliku z wyzerowanym EXIF GPS (GPSLatitude=0/0, GPSLongitude=0/0). ENTOMONE odrzuca odczyt 0/0 jako błędny.

Jak wykonać, jeśli musisz

1. Na formularzu ENTOMONE kliknij Dodaj zdjęcie.
2. W oknie wyboru wskaż Pliki albo file manager producenta.
3. Otwórz Main Storage / Pamięć wewnętrzna.
4. Wejdź w DCIM, potem w podfolder Camera.
5. Wybierz oryginalny plik po nazwie z datą wykonania.

Co robi ENTOMONE z wybranym zdjęciem

• Po wyborze JPG/JPEG system zapisuje wersję użytkową: jakość 78 i maksymalnie 1800 px po dłuższym boku.
• Data rekordu jest pobierana z daty wykonania pierwszego zdjęcia (EXIF).
• Pierwsze zdjęcie w zestawie staje się miniaturką główną rekordu.
• GPS zdjęcia jest zapisywany do bazy razem z rekordem i mediami.

iPhone / Safari

iPhone/Safari nie ma problemu Androida z MediaStore. Aparat w pickerze i wybór z pamięci telefonu zwracają oryginalny plik z pełnym EXIF.

Notatki terenowe

Notatka to szybki wpis pomocniczy. Można ją zapisać bez gatunku i bez zdjęcia, a później otworzyć i edytować.

Notatka nie zastępuje pełnego rekordu. Służy do szybkiego zapisania informacji w terenie, gdy nie ma czasu na pełne wypełnianie formularza.

Gdzie widać notatki?

• Na głównej liście rekordów notatka może pojawić się jako wpis typu Notatka, z treścią w kolumnie uwag.
• Gdy lista rekordów jest filtrowana po konkretnym gatunku, uwagi przypisane do tego gatunku są wyjęte z głównej tabeli i pokazane pod listą jako osobne zbiorcze pole Uwagi do gatunku.
• Na karcie gatunku uwagi są również pokazane pod tabelą rekordów w sekcji Uwagi do gatunku.
• Na karcie stanowiska notatka przypisana do stanowiska jest widoczna w liście rekordów stanowiska jako wpis typu Notatka.

Rekordy ze zdjęciami

Podstawowy przepływ pracy to dodanie rekordu, dołączenie zdjęcia, uzupełnienie gatunku, stanowiska, daty, liczby okazów i uwag.

Pierwsze zdjęcie w zestawie może ustawić datę i miniaturkę główną rekordu. Kolejne zdjęcia są dołączane do tego samego wpisu.

Stanowiska

Stanowisko opisuje miejsce pracy terenowej w aktywnym datasecie. Może mieć punkt GPS oraz promień, który określa obszar automatycznego dopasowania obserwacji.

Przy dodawaniu nowego rekordu ENTOMONE może automatycznie przypisać najbliższe stanowisko, jeśli GPS rekordu znajduje się w promieniu tego stanowiska.

Jeśli rekordy zostały dodane wcześniej, a stanowisko utworzono dopiero później, wejdź w kartę stanowiska i użyj panelu Połącz rekordy ze stanowiskiem. System pokaże tabelę rekordów z GPS w obrębie stanowiska, które nie są jeszcze połączone z żadnym stanowiskiem. Po sprawdzeniu listy kliknij Przypisz rekordy.

Łączenie działa tylko dla rekordów niepołączonych ze stanowiskiem. Nie nadpisuje rekordów, które są już przypisane do innego stanowiska.

Wizyty na stanowisku

Wizyta stanowiska oznacza konkretną datę pracy na stanowisku. Jest szczególnie ważna, gdy jedno stanowisko jest odwiedzane wielokrotnie.

Dla hodowli data wizyty oznacza datę zebrania materiału w terenie, a nie datę uzyskania okazu.

Przy publikacji rekordu typu Hodowla do iNaturalist data Observed jest ustawiana jako data wizyty na stanowisku, czyli data zebrania materiału.

Datasety

Dataset to zbiór danych, np. ekspedycja, projekt albo prywatny zestaw rekordów. Dostęp do obserwacji właściciela jest nadawany wybranym osobom przez system zaproszeń.

• właściciel decyduje, które osoby mają dostęp do jego obserwacji;
• zaproszenie tworzy się w ekranie Moje datasety;
• edytor może pracować na danych zgodnie z nadanymi uprawnieniami;
• podgląd ma dostęp tylko do przeglądania.

Aktywny i domyślny dataset

Aktywny dataset to ten, na którym pracujesz teraz. Domyślny dataset to dataset, który system wybierze po kolejnym logowaniu.

Na ekranie Moje datasety jest panel Bieżący dataset. Wybierasz dataset z listy dostępnych datasetów i klikasz Zmień. Zmiana działa natychmiast w bieżącej sesji, ale nie zmienia datasetu domyślnego.

Słowniki

Słowniki to uporządkowane listy wartości używane w formularzach ENTOMONE. Dzięki nim nie trzeba za każdym razem wpisywać tych samych informacji ręcznie, a dane pozostają spójne.

Przykłady słowników to m.in. stanowiska, gatunki, rośliny, metody zbioru, osoby, projekty albo inne stałe wartości, które często wracają w rekordach.

Gatunki: szukanie istniejących nazw

W części Lista gatunków jest filtr. Służy do sprawdzania, czy rodzina, rodzaj albo gatunek już istnieje w słowniku. To pole nie dodaje nowych nazw.

Gatunki: dodawanie nowych nazw

Dodawanie zostało rozdzielone na trzy formularze: osobno dodaje się rodzinę, osobno rodzaj, osobno gatunek.

Wyszukiwanie

W najważniejszych ekranach ENTOMONE działa teraz wyszukiwanie na żywo. System reaguje podczas pisania, bez osobnego przycisku Szukaj.

• Na liście rekordów wpisujesz fragment nazwy, stanowiska, uwagi, rośliny albo obserwatora, a wyniki odświeżają się automatycznie.
• W słownikach lista zawęża się od razu podczas pisania i pokazuje pasujące nazwy.
• W bibliotece mediów filtry odświeżają wyniki automatycznie podczas wpisywania i zmiany pól.

Mapa i GPS

GPS rekordu może pochodzić z telefonu, z EXIF zdjęcia na desktopie albo z ręcznie ustawionego punktu na mapie. Promień oznacza dokładność lokalizacji i jest zapisywany razem z rekordem lub stanowiskiem.

Model GPS: dwa źródła, jedno pole

GPS rekordu może pochodzić z dwóch źródeł. Oba wypełniają to samo pole Współrzędne z Google i ustawiają punkt na mapie.

• EXIF zdjęcia - źródło domyślne. Formularz odczytuje EXIF w przeglądarce i na serwerze.
• GPS telefonu - ręczne uzupełnienie dla zdjęć bez EXIF albo dla rekordów bez zdjęcia.

Automatyczne rozpoznawanie stanowiska

ENTOMONE potrafi automatycznie przypisać zdjęcie lub obserwację do stanowiska w aktywnym datasecie. Jeśli GPS obserwacji znajduje się w obrębie promienia istniejącego stanowiska, system rozpoznaje to stanowisko.

Tworzenie stanowiska

W formularzu dodawania obserwacji pole Stanowisko ma dwa tryby pracy: wybór istniejącego stanowiska albo utworzenie nowego.

iNaturalist #

Zalogowany użytkownik może połączyć swoje konto iNaturalist w panelu użytkownika.

Rekord gotowy do publikacji musi mieć gatunek powiązany z iNaturalist, datę obserwacji, GPS rekordu, co najmniej jedno zdjęcie oraz aktywne połączenie konta iNaturalist.

Taksony powiązuje się w słownikach gatunków przyciskiem Sync iNat. Wyszukiwanie obsługuje rangi species i subspecies. Lokalna nazwa może pozostać bez mapowania iNat, ale taki rekord nie będzie gotowy do publikacji.

Sync iNat pobiera z iNaturalist drzewo taksonomiczne dla zsynchronizowanego gatunku i zapisuje je lokalnie. Dzięki temu galerie mogą pokazywać drzewo Life dla obserwacji z tym gatunkiem.

Drzewo taksonów jest pobierane dla każdego użytkownika w oparciu o zsynchronizowane gatunki.

Publikacja pojedynczego rekordu jest dostępna z edycji rekordu przyciskiem Publikuj na iNaturalist. Po publikacji ENTOMONE zapisuje identyfikator obserwacji i link do iNaturalist.

Dla rekordów już opublikowanych dostępna jest akcja Aktualizuj w iNaturalist, która wysyła aktualne lokalne oznaczenie, datę obserwacji, GPS i opis do tej samej obserwacji. iNaturalist zachowuje historię identyfikacji, więc zmiana oznaczenia pojawia się jako kolejna identyfikacja pod obserwacją.

Dla zwykłych rekordów data Observed w iNaturalist pochodzi z daty rekordu. Dla rekordów typu Hodowla data Observed pochodzi z wizyty na stanowisku, bo oznacza datę zebrania materiału w terenie.

Ekran Publikacja iNaturalist pokazuje gotowość rekordów, powody blokady oraz link do powiązania brakującego taksonu.