Słowniki - do czego służą #
Słowniki to Twoje prywatne listy rzeczy, które powtarzają się w rekordach: taksonów, roślin żywicielskich i stanowisk. Każdy rekord nie przechowuje własnej kopii nazwy gatunku, tylko wskazuje odpowiednią pozycję w Twoim słowniku. Dzięki temu jedna nazwa jest zapisana raz, a wszystkie rekordy tego taksonu są ze sobą spójne.
Najważniejsze w skrócie #
- Zwykle nie musisz nic dodawać ręcznie. Gdy w formularzu rekordu wybierzesz takson z podpowiedzi, ENTOMONE sam dopisze go do Twojej listy razem z rodzajem i rodziną.
- Słownik jest prywatny. Twoje nazwy, poprawki i powiązania nie zmieniają list innych użytkowników.
- Nazwa należy do Ciebie. ENTOMONE nie zmienia samodzielnie Twojego oznaczenia, nawet jeśli iNaturalist albo Catalogue of Life używa innej nazwy.
- Słowniki są miejscem przeglądu i poprawek, a nie obowiązkowym etapem przed dodaniem rekordu.
Dlaczego słowniki powstały #
Początkowo aplikacja miała wspólną listę gatunków. Prywatne słowniki oddzieliły nazwy i poprawki poszczególnych użytkowników. Ręczne formularze rodzina -> rodzaj -> gatunek powstały przed obecną obsługą podpowiedzi iNaturalist i klasyfikacji CoL XR. Integracja publikacji iNaturalist rozwijała się równolegle - nie cała integracja jest późniejsza od słowników.
Dziś wybór taksonu w formularzu rekordu wystarcza do uzupełnienia prywatnej listy. Dlatego ręczne budowanie hierarchii nie jest już obowiązkowym etapem, ale lokalna tożsamość taksonu i własne oznaczenia nadal są potrzebne.
Jak działają Słowniki #
Gdy wpisujesz takson w formularzu rekordu, podpowiedzi pochodzą kolejno z:
- Twojego słownika - nazwy, których już używasz,
- iNaturalist - nazwy potrzebne do publikacji obserwacji,
- Catalogue of Life (CoL XR) - katalogu referencyjnego, z którego ENTOMONE bierze klasyfikację, np. rodzinę.
Jeżeli Twoja lokalna pozycja nie ma jeszcze ID iNaturalist, a wynik iNat ma identyczną pełną nazwę, rangę i rodzinę potwierdzone w zapisanym drzewie, podpowiedź pokazuje je razem. Dopiero wybranie tej pozycji i zapisanie rekordu utrwala powiązanie. Gdy danych nie wystarcza albo są sprzeczne, źródła pozostają rozdzielone - ENTOMONE nie zgaduje identyfikatora po samej nazwie.
Po wybraniu podpowiedzi i zapisaniu rekordu ENTOMONE:
- dodaje takson do Twojej listy albo używa pozycji, którą już masz,
- ustala rodzinę na podstawie drzewa taksonomicznego,
- zapamiętuje powiązanie z iNaturalist, potrzebne do publikacji,
- zapamiętuje powiązanie z Catalogue of Life, potrzebne do klasyfikacji i wyszukiwania po wyższych rangach.
Każde źródło ma swoją rolę. Twój słownik przechowuje Twoją nazwę i Twoje rekordy. Catalogue of Life odpowiada za klasyfikację. iNaturalist odpowiada za publikację obserwacji.
Po co słowniki istnieją, skoro są iNaturalist i Catalogue of Life #
- Rekord potrzebuje stałego punktu odniesienia. Nazwy w zewnętrznych serwisach zmieniają się. Twój rekord wskazuje Twoją pozycję w słowniku, a ta pozycja przechowuje powiązania z iNaturalist i Catalogue of Life.
- Nie każde oznaczenie istnieje w zewnętrznym katalogu. Oznaczenia częściowe, np.
Cerambyx sp.alboCerambyx cf. cerdo, są zwykłą częścią pracy entomologa, a nie wyjątkiem. iNaturalist i Catalogue of Life ich nie przechowują, a Twój słownik tak. - Twoje oznaczenie ma pierwszeństwo. Jeśli specjalista świadomie zachowuje podgatunek albo inną interpretację, ENTOMONE nie zastępuje jej automatycznie nazwą z zewnętrznego źródła.
- Jedna poprawka obejmuje wszystkie rekordy. Poprawisz pisownię albo autora w słowniku raz, a zmiana obejmie wszystkie Twoje rekordy tego taksonu.
- Dane są Twoje i prywatne. Lista działa także wtedy, gdy zewnętrzny serwis jest chwilowo niedostępny.
Kiedy trzeba zajrzeć do Słowników #
- Zwykłe dodanie rekordu z rozpoznanym taksonem - nic nie musisz robić. Wybierz takson z podpowiedzi w formularzu rekordu.
- Oznaczenie częściowe (
sp.,cf.) albo nazwa, której nie ma w podpowiedziach - wpisz ją bezpośrednio w polu taksonu w formularzu rekordu. ENTOMONE zapisze ją na Twojej liście. - Literówka lub błędny autor w nazwie używanej w wielu rekordach - popraw pozycję w zakładce Moje taksony.
- Starsze nazwy bez powiązania z iNaturalist, które chcesz publikować - użyj zakładki Mapowanie iNat.
- Sprawdzenie, jakie taksony masz i ile rekordów ma każdy z nich - zakładka Moje taksony, filtr nad listą.
- Rośliny, na których obserwujesz owady albo prowadzisz hodowlę - zakładka Rośliny żywicielskie.
- Miejsca, w których regularnie pracujesz - zakładka Stanowiska.
Co jest w poszczególnych zakładkach #
- Rodziny - rodziny z Twojej listy. Zwykle powstają automatycznie z drzewa taksonomicznego.
- Moje taksony - Twoje oznaczenia z liczbą rekordów, osobnym stanem iNaturalist i CoL XR oraz ostrzeżeniem o rozbieżnych mapowaniach. Brak powiązania ze źródłem nie oznacza, że nazwa jest błędna. Filtr nad listą tylko wyszukuje, nie dodaje nowych nazw.
- Mapowanie iNat - przypisywanie powiązań iNaturalist do starszych nazw, które ich jeszcze nie mają.
- Stanowiska - stałe miejsca pracy w aktywnej bazie danych.
- Rośliny żywicielskie - słownik roślin żywicielskich z opcjonalnym powiązaniem z Catalogue of Life.
Oznaczenia częściowe i własne dopiski #
W polu taksonu możesz zachować własny zapis. Do automatycznej interpretacji ENTOMONE przyjmuje jednak tylko całe oznaczenie zgodne z obsługiwaną postacią:
Cerambyx sp.- oznaczenie do rodzaju.Cerambyx cf. cerdo- podobny do wskazanego gatunku, bez potwierdzenia oznaczenia do gatunku.Cerambyx aff. cerdo- bliski wskazanemu gatunkowi, bez potwierdzenia oznaczenia do gatunku.Cerambyx indet.alboCerambycidae indet.- oznaczenie zatrzymane na wskazanym poziomie.indet.nie oznacza tego samego cocf.; rodzina nie staje się rodzajem.
Obsługiwany jest także starszy zapis Cerambyx cerdo cf. lub Cerambyx cerdo aff.. Sam kwalifikator nie jest nazwą gatunkową.
Przed publikacją i aktualizacją iNaturalist musi być potwierdzony właściwy cel w zapisanym drzewie taksonomicznym. sp., cf. i aff. trafiają do rodzaju; indet. do potwierdzonej rangi. Pełne lokalne oznaczenie jest zachowane w adnotacji opisu obserwacji. Sam dopisek ani podobieństwo nazwy nie wystarczają do powiązania.
Zapisy takie jak Cerambyx (chyba), Xylotrechus/Clytus lub Cerambyx COKOLWIEK pozostają własnym tekstem. ENTOMONE nie wyciąga z nich automatycznie rodzaju i nie publikuje ich jako oznaczenia przybliżonego. Aby opublikować obserwację, świadomie wybierz potwierdzony takson lub zastosuj obsługiwaną postać oznaczenia.
Cerambyx n. sp. i Cerambyx sp. n. oznaczają nowy, jeszcze nienazwany gatunek. Takie wpisy nie mogą być publikowane ani aktualizowane w iNaturalist, także na poziomie rodzaju.
W Słownikach oznaczenie częściowe lub własny tekst edytujesz w jednym polu Oznaczenie (pełny zapis). Zmiana obejmuje wszystkie rekordy korzystające z tej pozycji. Istniejące wpisy nie są automatycznie przepisywane ani scalane.
Wspólne bazy danych #
Takson rekordu zawsze należy do słownika właściciela rekordu. Jeśli edytujesz rekord innej osoby we wspólnej bazie danych, nie przenosisz go do swojego słownika i nie zmieniasz jej listy.
Edycja i usuwanie #
Zmiana pozycji w słowniku dotyczy wszystkich rekordów, które z niej korzystają. Przed zmianą sprawdź liczbę rekordów przy danej nazwie.
ENTOMONE blokuje usunięcie rodziny używanej przez aktywne rekordy, także przez powiązany gatunek lub rodzaj. Starsze pole rodziny w rekordzie nie omija tej ochrony. Odmowa nie zmienia rekordów ani słownika.
